Αποχαιρετισμός της Ιφιγένειας

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Αρχαία και σύγχρονη ελληνική ποίηση

Ελένη Χωρεάνθη: Ευριπίδης: Ιφιγένεια εν Αυλίδι: Μικρό αφιέρωμα

"Αποχαιρετισμός της Ιφιγένειας" *

Εισαγωγή: Την Ιφιγένεια την είχε λυγίσει ο φόβος του θανάτου κι έβλεπε τη ζωή της να κυλάει στην άβυσσο της σκοτεινιάς του τάφου. Και τον μικρούλη τον Ορέστη πλάι της ανήμπορο να τη βοηθήσει. Έπεσε στα πόδια του πατέρα της και τον παρακαλούσε, τον ικέτευε να λυπηθεί τα νιάτα και τη ζωή της που δεν χάρηκε καταλήγοντας:

*

"...΄Ο,τι κι αν λένε για πατρίδα και τιμή και υπόληψη:

΄Οποιος το θάνατο επιθυμεί, είναι τρελός.

Θα προτιμούσα μια πικρή ζωή, παρά ένα θάνατο γλυκό.

Και όπως εμένα η καρδιά μου λέει:

Είναι το φως πολύ γλυκό κι ο θάνατος σκοτάδι..."

*

Αλλά μάταια. Ο Αγαμέμνονας απομακρύνεται αμίλητος. Η Ιφιγένεια δεν περιμένει πια τίποτα από τον πατέρα της. Βλέπει πως έφτασε το τέλος. Κλαίει και οδύρεται, που τελειώνουν οι ώρες της ζωής της και δεν θα ξαναδεί πια το φως του ήλιου. Αγκαλιάζει τη μητέρα της:

*

«...Αλίμονο σε μένα, μητέρα!

Μαζί να κλαίμε τη μοίρα μάς έλαχε

και δεν υπάρχει πλέον ελπίδα για μένα

ούτε του ήλιου ετούτο το φέγγος.

Καταραμένη χιονισμένη χαράδρα των Φρυγών

και όρη της Ίδης,

όπου ο Πρίαμος κάποτε τον Πάρη,

που Ιδαίο τον είπαν,

απαλό βρέφος πέταξε για να πεθάνει

χωρίζοντάς τον απ' τη μητέρα του…

*

[...] κι εκείνος που με γέννησε, έφυγε, μάνα μου,

και με παράτησε παντέρημη...

Ω, η δυστυχισμένη εγώ,

φαρμακερή που είδα την Ελένη,

χάνομαι,

θανατώνομαι,

σφαγιάζομαι από τ' ανόσια χέρια του πατέρα.

Μακάρι να μην είχε δεχτεί

στους όρμους της η Αυλίδα

τα πλοία τα χαλκέμβολα,

το στόλο τον ελάτινο που πάει στην Τροία

κι ο Δίας να μην έστελνε στον Εύριπο

ενάντιους ανέμους

που άλλους ευνοούν κι άλλους παιδεύουν.

*

Αχ, πόσο πολυβάσανο,

πόσο πολύμοχθο είναι το γένος των ανθρώπων

και σκληρή η μοίρα

να γνωρίζουν οι θνητοί το τι τους περιμένει...

Αχ, αχ! μεγάλα πάθη, μεγάλες συμφορές

προξένησες στους Δαναούς,

καταραμένη κόρη του Τυνδάρεω..."

*

Αποχαιρετισμός της Ιφιγένειας

*

"...Φέρτε με στο βωμό σιμά εμένα

που τα κάστρα των Φρυγών θα καταλύσω...

Φέρτε στεφάνια να στολίσω τα ξανθά μου τα μαλλιά,

Ελάτε γύρω από τον ιερό ναό,

φέρτε νερό, φέρτε κρασί για τη σπονδή

κι εκεί το αίμα το δικό μου ας σταλάζει

αφού η θεά, η Άρτεμη, προστάζει.

Ω, σεβαστή μητέρα, σεβαστή μου,

να σου προσφέρω δάκρυα δε σου πρέπει,

δάκρυα δεν ταιριάζουν στις θυσίες.

Αλί, αλί! Κορίτσια της Χαλκίδας, μπρός!

δοξολογείστε τη θεά όλες μαζί,

εδώ στ' αυλιδικά νερά,

το θάνατό μου καρτερούνε οι στρατοί

για να σαλπάρουν προς την Τροία...

Ω, γη μου ιερή Πελασγική, πολύχρυση Μυκήνα,

ήρθε η στιγμή, σου αφήνω γειά,

εσένα που με ανάθρεψες να γίνω δόξα της Ελλάδας

τώρα για σένα εγώ και τη ζωή μου δίνω!

Χαίρετε σεις, όρθια βουνά και κάμποι της πατρίδας,

χαίρε, ημέρα του θεού με φως στεφανωμένη,

εγώ θα πάω σ' άλλη γη,

άλλη ζωή αλλού να κατοικήσω...

Ω, χαίρε φως γλυκύτατο, παντοτινά σε αφήνω…"

*

Και λέγοντας αυτά, απομακρύνθηκε από τις γυναίκες που την παραστέκανε τις τελευταίες στιγμές της ζωής της. Σε λίγο χάθηκε κι από τα μάτια τους. Κι απόμειναν να κοιτάζουν το φριχτό κενό που άφησε πίσω της, τον άδειο δρόμο της θυσίας.

*

*Επιλογή από τα χορικά της τραγωδίας του Ευριπίδη:

"Ιφιγένεια εν Αυλίδι»

Ελένη Χωρεάνθη: «Το αρχαίο δράμα σε μορφή μυθιστορήματος». είκοσι τέσσερα γράμματα εκδόσεις, Αθήνα 2021

Λιγότερα