Σύγχρονη ελληνική λογοτεχνία/ ποίηση
Ελένη Χωρεάνθη
Μετανάστης*Δεν το ‘λπιζα, πατρίδα μου,
να μείνω εγώ στα ξένα,
κοντά σου θέλω να βρεθώ,
σε μέρη αγαπημένα.
*
Να δω το γλυκοχάραμα,
απ’ την παλιά Βραυρώνα
και ν’ ανεβώ στο μυθικό
βουνό, τον Ελικώνα.
*
Περνάς σαν όνειρο * μες απ’ τα μάτια μου
- φως στα κομμάτια μου -. * Πόσο σ’ αγαπώ.
Κι αν ζεις αιώνια * στα χαρακώματα,
τ’ άγια σου χώματα * πόσο νοσταλγώ.
*
Πατρίδα ανεξαγόραστη,
στα κύματα που αφρίζουν
καράβια τα νησάκια σου
στο πέλαγο αρμενίζουν.
*
Χαράγματα ιαματικά
στην πέτρα ζωγραφίζει
ο ήλιος που σε κυβερνά
και τη ζωή σου ορίζει.
*
Περνάς σαν όνειρο * μες απ’ τα μάτια μου
- φως στα κομμάτια μου -.* Πόσο σ’ αγαπώ.
Κι αν ζεις αιώνια * στα χαρακώματα,
τ’ άγια σου χώματα * πόσο νοσταλγώ.
*
*Σημείωση: Ανέκδοτο, αναδομημένο το ποίημα “Πατρίδα ανεξαγόραστη”, που γράφτηκε τον Ιούλιο του 2023 για κάποιο σκοπό. Έμεινε ανεκτέλεστο. Στην παρούσα μορφή έκανα αναδόμηση, τις δύο τελευταίες στροφές μετέφερα στην αρχή και τις αρχικές δύο στο τέλος. Άλλαξα και τον τίτλο σε "Μετανάστης".
Παλαιό Φάληρο, 22 Απριλίου 2026, πρώτη ανάρτηση/δημοσίευση
*****
25/6/2022, Βραβρώνα: Ύστερα από πολλά χρόνια, με τους αγαπημένους Χίους συναδέλφους, φιλόμουσους συγκατοίκους και φίλους μας χρόνια τώρα, τη Λεμονιά και τον Ανδρέα Παχουνδάκη, βρεθήκαμε σε τούτον εδώ τον ιερό αρχαίο χώρο, όπου σύμφωνα με το μύθο ήταν ο τάφος της Ιφιγένειας,
Στη Βραβρώνα, είμαστε, στο Ιερό της Αρτέμιδος, όπου έφερε ο Ορέστης την αδερφή του Ιφιγένεια από την Ταυρίδα ως Ιέρεια στο Ναό της θεάς. Εδώ έμεινε ως το θάνατό της όπου και ετάφη, πίσω από το βράχο, κατά πώς λέγεται, στο μέρος που δείχνω::
"...Πίσω απ' το βράχο, λένε, έχει θαφτεί,
όπου φυτρώνει μια μικρή ανεμώνη...*",
σύμφωνα και με τον Ευριπίδη .
Με το θάνατο της Ιφιγένειας και του Ορέστη έκλεισε και ο βασιλικός οίκος των Ατρειδών.
Εδώ, είναι η "Στοά των άρκτων", στο εσωτερικό της οποίας παρατάσσονται 37 ορθογώνιες πλάκες με εγκοπή στο μέσον της επιφάνειάς τους, που έχουν ερμηνευθεί ως βάσεις για την ένθεση των λευκωμάτων, δηλαδή των ξύλινων πινάκων με γραμμένα πάνω τα ονόματα των άρκτων, δηλαδή των κοριτσιών που υπηρετούσαν τη θέα. Κατά μια άλλη άποψη, στον χώρο αυτό ανατίθεντο οι πέπλοι των γυναικών που πέθαιναν κατά τη γέννα. Τα αφιερώματα των πιστών προς τη θεά Άρτεμη, (ανάγλυφα, αγάλματα κ.ά.) τοποθετούνταν επάνω σε μαρμάρινα και πώρινα βάθρα κατά μήκος της πρόσοψης των βορείων δωματίων και κατά μήκος του εξωτερικού τοίχου της δυτικής πτέρυγας της στοάς.
Αναφορικά με τη χρήση της στοάς έχουν διατυπωθεί ποικίλες ερμηνείες, όπως: ότι λειτουργούσε ως χώρος διαμονής των άρκτων, ως λατρευτικό κτήριο αφιερωμένο στην Ιφιγένεια, την πρώτη ιέρεια της 'Αρτεμης, αλλά και ως χώρος εστίασης. Πιθανός είναι ο μικτός λειτουργικός χαρακτήρας του, ως εστιατόριο για τα εορταστικά επίσημα συμπόσια και ως χώρος διαμονής των ασθενικών κοριτσιών, που είχαν αφιερωθεί στη θεά με το σκοπό, αν επιβιώσουν να μείνουν στο ναό ιέρειες της θεάς Άρτεμης.
Όταν, πριν πολλά χρόνια επισκεφτήκαμε τον ιερό τούτο χώρο οικογενειακώς, ο αείμνηστος Κώστας Χωρεάνθης που είχε πάθος με την Αρχαιολογία' μας εξηγούσε το κάθε τι. Λίγο μετά την "αναχώρησή" του, έγραψα το ποίημα που ακολουθεί:
Το παράπονο της Ιφιγένειας *
Μνήμη Κώστα Χωρεάνθη
Απόψε στ' όνειρό μου σ' είδα
σε μια ξανθή γελούμενη αμμουδιά,
να γράφεις τη στερνή σελίδα
εκεί που χτίζαν πύργους τα παιδιά.
Κι ήρθαν στο νου τα χρόνια εκείνα,
που 'μοιαζε η πλάση με χρυσοπηγή.
Κρυφομιλούσαν οι καρδιές σαν κρίνα
και πέφταν περιστέρια στη σιγή.
Κυκλάμινα, ζουμπούλια κι ανεμώνες
έφερνες στην ποδιά μου αγκαλιές,
μετρούσες μ' ασφοδίλια τους αιώνες,
στου Θορικού τις γκριζωπές πλαγιές.
Πρωτομαγιά στο Λαύριο, στη Βραβρώνα
θυμάμαι, εκεί στων άρκτων τη στοά,
στη μεσιανή μαρμάρινη κολόνα:
"Της Ιφιγένειας το παράπονο βοά,
τ' ακούς"- μου 'λεγες τρυφερά στ' αυτί-
"που όσο πέφτει η μέρα δυναμώνει;
Πίσω απ' το βράχο, λένε, έχει θαφτεί,
όπου φυτρώνει μια μικρή ανεμώνη..."
Τώρα στο Θορικό έχουν βλαστήσει
νεράγκαθα. Και στη Βραβρώνα
τους κίονες στη θλίψη έχουν βυθίσει
οι Φράγκοι του αμαρτωλού αιώνα.
*
*"Το παράπονο της Ιφιγένειας" είναι από τη συλλογή ποιημάτων μου
"Ο ύπνος των μεσημρεινών ωρών"
Σχέδιο εξωφύλλου Μάριον Χωρεάνθη Εκδόσεις
Φιλιππάκης, Αθήνα, 2004.
Και από τη συλλογή ποιημάτων μου
"Στα περιθώρια της λύπης"
Σχέδιο εξωφύλλου και κοσμήματα Verina Horeanthi
Μουσική σύνθεση/ ερμηνεία Chris Kotsaftis
Εκδόσεις Σ.Ι. Ζαχαρόπουλος, Αθήνα 2021
*
**Το εύλογο παράπονο και οι κατηγορίες που εκτόξευσε καταπρόσωπα του πατέρα της, του Αγαμέμνονα, ήταν γιατί δεν δίστασε να τη θυσιάσει για να ικανοποιήσει τις μεγάλες φιλοδοξίες του και το δικό του συμφέρον ενώ μπορούσε να μην το κάνει, αν αγαπούσε την κόρη του. Έτσι, παράκαμψε το τυπικό και πήγε μόνη της στο βωμό "Για την Ελλάδα!".,
Σημείωση: Βλέπε και: Ελένη Χωρεάνθη:"Ιφιγένεια εν Αυλίδι", μετάφραση, διασκευή: "Το αρχαίο δράμα σε μορφή μυθιστορήματος", βιβλίο 2ο, είκοσι τέσσερα γράμματα εκδόσεις, Αθήνα 2021.
*
Στη φωτογραφία: Βραβρώνα,
"Η στοά των άρκτων".
Το χέρι μου δείχνει το βράχο, πίσω από τον οποίο, λέγρται, πως ήταν ο τάφος της Ιφιγένειας.
Σχόλια
Δημοσίευση σχολίου