Αλέξης Τσίπρας ΙΘΑΚΗ

 

 

 

“...Μόνο, όποιος είναι καλός κυβερνήτης στο σπίτι του, μπορεί να φανεί δίκαιος και στη δημόσια ζωή...*”

Ελένη Χωρεάνθη: Επιλογή παρουσίαση Συγγραφέα * βιβλίου:

Αλέξης Τσίπρας: *ΙΘΑΚΗ* GUTENBERG, Νοέμβριος 2025

 

..“Ένα βιβλίο είναι ένα ψηφί της Ιστορίας...”

 

Αν η έκδοση ενός βιβλίου αποτελεί γεγονός, πόσο μάλλον η έκδοση βιβλίου που συγγραφέας του είναι εν ενεργεία πολιτικός και δη πρώην Πρωθυπουργός της χώρας του και υπεύθυνος, ούτως ή άλλως, για τις τύχες του Λαού της μια περίοδο, έχει οπωσδήποτε εξαιρετικό ενδιαφέρον, ιδιαίτερη αξία και ιστορική σημασία.

Ανεξάρτητα από το αν συμφωνείς ή διαφωνείς με τις καταθέσεις και απόψεις του συγγραφέα, είναι κατ’ αρχάς συμβολή στην καταγραφή της Ιστορίας της περιόδου στην οποία αναφέρεται, είναι ντοκουμέντο, αλλά και ένα εργαλείο, εγχειρίδιο συμβολής στην έρευνα, την κατανόηση και την ερμηνεία της Ιστορίας.

Από τον τίτλο και τις πρώτες σελίδες του βιβλίου, ο συγγραφέας του δίνει το στίγμα και βάζει τον αναγνώστη στο νόημα και τη σημασία του εγχειρήματος.

“...μόνο όποιος είναι καλός κυβερνήτης στο σπίτι του μπορεί να φανεί δίκαιος και στη δημόσια ζωή...*”, διαμηνύει ο αρχαίος τραγικός ποιητής, δια στόματος άνακτος, του Κρέοντος, δυόμιση χιλιάδες χρόνια πριν. Είναι διακύβευμα. Αλλά και σκέψεις κάθε απλού νοήμονος ανθρώπου.

Η πολιτική, η ανάληψη της Εξουσίας, η Διακυβέρνηση μιας χώρας είναι πολύ σοβαρή, επισφαλής και ριψοκίνδυνη υπόθεση, δεν είναι εύκολο μέσο, τρόπος επιβολής, επικράτησης, κυριαρχίας και πλουτισμού.

Η ΙΘΑΚΗ, το βιβλίο του πρώην Πρωθυπουργού Αλέξη Τσίπρα είναι το τρίτο "πολιτικό" βιβλίο που παρουσιάζω δικής μου επιλογής. Έχω παρουσιάσει άλλα δύο, προτεινόμενα από και για το διαδικτυακό περιοδικό “Διαστιχο”:

Αλέξης Παπαχελάς: “Ο Κωνσταντίνος Μητσοτάκης με τα δικά του λόγια –

Τόμος Α’: 1942-1974” (18 Ιουλίου 2018), και

Προκόπιος Παυλόπουλος: “Αλλάζει αυτός ο κόσμος;» (10 Σεπτεμβρίου 2018).

Η ΙΘΑΚΗ, το βιβλίο του πρώην Έλληνα Πρωθυπουργού είναι επιλογή αποκλειστικά δική μου. Και είναι ευνόητο, υποθέτω, πως έχοντας υπόψιν μου τα βιβλία δύο προηγούμενων πολιτικών, είχα την περιέργεια ως κριτικός βιβλίων και δοκιμιογράφος, και το ενδιαφέρον ως απλή πολίτις της Χώρας μου, να μπω στη μεγάλη περιπέτεια της ανάγνωσης, μελέτης και κριτικής του βιβλίου του και “ως πρωτοεμφανιζόμενου” συγγραφέα ενός τρίτου, ογκώδους 762 (+ 6 λευκές), σελίδων, και δη πρώτου βιβλίου του οποίου συγγραφέας είναι ένα κορυφαίο πολιτικό και εν ενεργεία πρόσωπο.

Άφησα να ξεφουσκώσουν "οι ασκοί του Αιόλου" ένθεν κακείθεν για να καταπιαστώ με αυτό, έχοντας κυρίως διαμορφώσει προσωπική άποψη και γνώμη γι’ αυτό τόσο ως συγγραφικό έργο, όσο και ως τολμηρό πολιτικό εγχείρημα ενός νέου ανθρώπου ο οποίος τόλμησε να σπάσει το διαχρονικό πολιτικό κατεστημένο που νέμεται διαδοχικά την εξουσία της Χώρας από τη δολοφονία του Ιωάννη Καποδίστρια έως σήμερα. Που βρέθηκε ολομόναχος σε μια εποχή μάλιστα πολύ δύσκολη πολιτικά, ηθικά, κοινωνικά και κυρίως οικονομικά, να μπει μπροστά, όπως μπήκε τελικά στον αγώνα και να τα βάλει με τα ανήμερα θηρία μιας ανάλγητης Ευρώπης που θέλουν την Ελλάδα προκεχωρημένο φυλάκιο των δικών τους συμφερόντων. Ο οποίος δεν γράφει εκ του ασφαλούς μακρόθεν, κατόπιν εορτής, τα “απομνημονεύματά του”, αλλά καταγράφει την πορεία των διαπραγματεύσεων με τους “ομολόγους” του, κάνει απολογισμό των έργων του ως πρωθυπουργού μιας καταρρακωμένης πολιτικά, ηθικά, οικονομικά, κοινωνικά Ελλάδας στην πιο κρίσιμη, μετά τον πόλεμο του 40 και τον Εμφύλιο, περίοδο του Ελληνικού βίου εν μέσω “μνημονίων” και θηριώδους προσφυγικού καταιγισμού.

Ο Αλέξης Τσίπρας γράφει απλά, στη γλώσσα που μπορεί να επικοινωνεί με το κοινό του, όπως μιλάει απλά, κατανοητά, χωρίς φιοριτούρες, κοιτώντας στα μάτια τους ανθρώπους. Ξεκίνησε να γράφει παρουσιάζοντας τον εαυτό του από τα παιδικά του χρόνια, περιγράφοντας τα παιδικά του χρόνια και την εξελικτική του πορεία σε όλα τα στάδια έως τη στιγμή που μπήκε στην πολιτική, χωρίς να αποφεύγει την κριτική των πράξεών του, αντικειμενικά, όσο αντικειμενικά μπορεί κανείς να δει και να κρίνει τον εαυτό του και τα έργα του. Είναι και σε τούτο ειλικρινής, δεν προσποιείται, όπως ακριβώς μιλάει, χωρίς προσχήματα, με διακριτικό χιούμορ, με ευγένεια, χωρίς παραφορά και ρητορικά σχήματα. Δίχως φτιασιδώματα και ωραιοποιήσεις. Εγνωσμένα, εκτίθεται χωρίς να φοβάται την κριτική. Αντιθέτως, την προκαλεί. Δοκιμάζοντας θαρρείς, την αντοχή του.

Ο γραπτός του λόγος, ωστόσο, δεν είναι μεταφορά του ρέοντος προφορικού. Είναι συνεκτικός, έχει τη βαρύτητα που απαιτεί ο πολιτικός ρόλος, η στάση του ως υπεύθυνου για τις τύχες αυτού του Τόπου και του Λαού του, που έχει αυτοβούλως και δικαιωματικά ταχτεί, όπως κάθε συνειδητοποιημένος, ελεύθερος πολίτης μιας ευνομούμενης Χώρας - έχει δικαίωμα να θέσει τον εαυτό του στην υπηρεσία της, να πολιτευτεί και να κυβερνήσει με όραμα, φροντίζοντας για το καλό και την ευτυχία του Λαού της.

Ο ευφυής πολιτικός στέκεται μπροστά στον κόσμο που ζητάει την εμπιστοσύνη του για να τον κυβερνήσει, ειλικρινής, αξιοπρεπής, με τα προτερήματα, τα λάθη και τις παραλειψεις του, άψογος, απαλλαγμένος από υπερβολές και μεγαλοστομίες. Με υψηλό φρόνημα ευθύνης, ήθος και συνέπεια. Δεν είναι σκηνή θεάτρου η Χώρα και οι άνθρωποι που κατοικούν πρόβατα, δεν είναι ανώνυμο πλήθος, μάζα ρευστή. Είναι άτομα επώνυμα, μαζί και χώρια, είναι νοήμονες άνθρωποι με δικαιώματα, όχι μόνο με υποχρεώσεις. Και ο Αλέξης Τσίπρας με το βιβλίο του αυτό μίλησε μεν με καταγραφή του παρελθόντος πολιτικού του εγχειρήματος ευθαρσώς, αλλά μες από την προοπτική ενός μέλλοντος δίκαιου, χωρίς πολέμους και οικονομικά σκάνδαλα, ενός ευτυχισμένου μέλλοντος του Κόσμου.

*

*Σοφοκλέους: "Αντιγόνη".

*

Σημειώσεις:

Ο “οικουμενικός” χαρακτήρας της όλης αφήγησης του Αλέξη Τσίπρα, το μήνυμα που στέλνει προς κάθε κατεύθυνση, εκτιμώ, συνοψίζεται σε τούτες τις γραμμές του βιβλίου του:

1. “...Ανήμερα των Θεοφνίων, βρέθηκα στο λιμάνι του Πειραιά για τον καθιερωμένο Αγιασμό των υδάτων. Εκεί, ο Αρχιεπίσκοπος Ιερώνυμος, σε μια κίνηση υψηλού συμβιβασμού, μου έδωσε να απελευθερώσω ένα περιστέρι. Η Εκκλησία, άλλωστε, έχει διαχρονικά την ιδιαίτερη ικανότητα να διαισθάνεται τις κοινωνικές μεταβολές και να προσαρμόζεται αναλόγως. Η εικόνα εκείνης της στιγμής διαδόθηκε ευρέως…” (Σελ. 108)

2. “… Ως πρωθυπουργός, όμως, εκπροσωπούσα την πατρίδα μου και όχι την παράταξη ή τον εαυτό μου. Σε μια περίοδο σχετικής ύφεσης σε σχέση με τα χρόνια που είχαν προηγηθεί και κυρίως με αυτά που ζούμε σήμερα, όφειλα να αξιοποιήσω κάθε ευκαιρία για αναβάθμιση των συμμαχιών και συνεργασιών της Ελλάδας με τις ΗΠΑ, με σκοπό η Ελλάδα να σταθεί στα πόδια της σε οικονομικό και γεωπολιτικό επίπεδο. Αυτό το έκανα απολύτως συνειδητά και πάντα επιδιώκοντας κάθε βήμα στις ελληνοαμερικανικές σχέσεις να γίνεται σε αμοιβαία επωφελή βάση στο πλαίσιο μιας πολυδιάστατης εξωτερικής πολιτικής προς όλες τις κατευθύνσεις. (Σελ. 699)

3. “Η ελληνοκινεζική συνεργασία αναπτύχθηκε την περίοδο της Κυβέρνησής μας. Η αναβάθμιση των σχέσεών μας ξεκίνησε εντός του πλαισίου της ¨ολοκληρωμένης στρατηγικής σχέσης” μεταξύ των δύο χωρών, που είχε καθιερωθεί το 2008 από την Κυβέρνηση Καραμανλή, με εφαλτήριο την επένδυση της Κίνας στον Πειραιά και τη συνεργασία στους τομείς της οικονομίας και της ναυτιλίας…” (σελ.701)